“Zorg bieden in een andere cultuur”

Wilma Koops is regisserend wijkverpleegkundige bij TSN in Almelo en schrijft over haar ervaringen. Deze keer gaat de blog over de zorg aanpassen vanwege een cultuurverschil.

Eén van de meest bijzondere eigenschappen van de thuiszorg is het kennismaken met verschillende culturen. Het ziek zijn brengt bij mensen van een andere afkomst ook andere normen en waarden met zich mee. Erg boeiend en vol respect heb ik de afgelopen dagen het ziekbed van een Turkse man mogen begeleiden, meneer Arslan. Met zijn 70-min nog niet op hoge leeftijd, maar wel zo ziek dat 70-plus niet meer haalbaar was. De man had een terminale levercirrose. Met een lever die het niet meer goed deed en steeds meer zijn lichaam vergiftigde doordat afbreken van afvalstoffen niet meer lukte, was zijn lichaam op. Hij hield vocht vast in zijn buik, het witte in zijn ogen was geel en suf- en vermoeidheid maakte dat het leven zwaar was. Toch ontkende hij zijn ernstige ziek-zijn en vertelde hij me dat de maag-darm-leverarts hem wel weer beter zou maken. Want, zo zei hij, “zorgt de plasmedicatie voor het afdrijven van het vocht en de Lactulose drankjes zorgen voor het afdrijven van ammoniak” en dan zou het goed gaan. Het klonk zo simpel uit zijn mond, maar helaas zag de realiteit er anders uit.

Zo vertelde hij zijn familie niet dat het einde naderde. Na meerdere gesprekken met hem en met zijn huisarts realiseerde ik me dat het een stukje cultuur is en dat vroeg van mij, met mijn Nederlandse nuchterheid, wel een stukje aanpassing. Daar waar ik in deze casus normaal gesproken het gesprek zou voeren over wat zijn wensen nog zijn met deze beperkte levensverwachting en of hij bang is voor de dood, kon ik dat nu niet bespreekbaar maken. Praten over de dood was, bij deze man zeker, een no-go; het enige waar ik op in kon spelen is of het leven comfortabel genoeg was op dat moment. Ook bij de kinderen voelde ik een enorm positivisme. "Nee, mijn vader wordt wel weer beter. Er is even geen balans in de medicatie, maar dat komt wel weer." Toch wilde ik realistisch zijn en maakte ik het bespreekbaar dat het einde naderde. Optimisme is namelijk een mooie eigenschap, maar soms moet je ook inzien dat het leven eindig is.

Het mooie van deze cliënt is dat we in het begin als Nederlandse blonde dames niet echt geaccepteerd werden. Meneer Arslan wist dat hij hulp nodig had van ons, maar zijn gevoel hield dat nog wel eens tegen. Dan stonden we weer eens buiten de deur zonder een woord gewisseld te hebben, maar hadden we wel de medicatie gegeven; het doel waarvoor we binnenkwamen. En nu op het laatst, zo`n 4 maanden verder, accepteerde hij zelfs onze hulp met douchen; hij heeft zijn privacy-issues overboord gegooid. Na heel wat gesprekken met hem en zijn zoon hebben we hem zo goed mogelijk begeleid naar het einde en hem nog zijn geliefde sigaretje laten roken.

Ik heb een band opgebouwd met deze familie en ik ben trots hoe we samen veel bereikt hebben, het geeft mij een voldaan gevoel. Het was prachtige zorg, maar dan net een tikkie anders dan ik gewend ben, vanwege de cultuurverschillen. Ik ben een fijne zorgervaring rijker, terugkijkend op een mooie zorgrelatie.

Meneer Arslan is inmiddels overleden op 68-jarige leeftijd.

Vanwege privacy is in dit artikel niet de echte naam van meneer Arslan gebruikt.