Het laatste afscheid

Wilma Koops is regisserend wijkverpleegkundige bij TSN in Almelo en Apeldoorn en schrijft graag over de dingen die ze tijdens haar werk tegenkomt. Deze keer gaat de blog over een mooi afscheid.

"In de auto naar u toe, ervaar ik een vreemd gevoel. Ik ga straks afscheid nemen van u. Over twee dagen heeft u bewust gekozen dat het leven klaar is, alhoewel: op aarde dan in ieder geval ;-) Uw besluit vind ik heel moedig! 94 jaar en nog heel helder van geest, kiest u voor euthanasie."

Het levend lijden is voor haar ondraaglijk geworden. Ze moet leven met een benauwdheid ten gevolge van hartfalen, waar niets meer aan te doen is. Inmiddels bij haar binnengekomen in de woonkamer, begin ik een gesprekje: "Wat ben ik blij dat ik u nog even zie" en er ontstaat een glimlach bij haar. Ik noem haar altijd 'mijn omaatje'; want de band die ik heb met haar voelt familiair. Voor de laatste keer ga ik bij haar zitten en ik bedank haar voor de mooie gesprekken die we vaak hebben gevoerd de afgelopen jaren: We praatten over de liefde en over het leven, maar ook over het nodige wat we mee moesten maken, maar wat ons juist gesterkt heeft. Ze heeft haar man jaren terug al verloren, de liefde van haar leven en ook moest ze afscheid nemen van haar zoon. Ze hield contact met haar schoondochter die opnieuw de liefde mocht vinden en vertelt me over hoe gelukkig haar dat maakte. Ze hield precies bij hoeveel klein- en achterkleinkinderen er geboren werden en dat waren er echt een heleboel. We hadden gesprekken over hoeveel mensen haar steeds bleven ontvallen wat de consequentie is als je zo oud mag worden als zij. We praatten over de Tweede Wereldoorlog die ze meemaakte als pubermeisje en over de coronacrisis die gevoelsmatig dichtbij kwam aan het gevoel van die oorlog.

Vandaag zit ze er met een rechte rug; mij trots te vertellen dat het leven heel mooi is geweest. Ze heeft het over hoe geweldig ze genoten heeft van alle mooie mensen om haar heen: "Ze zijn allemaal zó lief!" Vertelt ze me stralend lachend van oor tot oor.

Ze neemt alle tijd voor me en zo ontstaat ons laatste mooie gesprek: "Is er leven na de dood?" begin ik en ze knikt. "In de vorm van een Hemel?" Voeg ik toe aan mijn vraag. "Dat weet ik niet; daar zal het dan wel erg druk moeten zijn..." zegt ze overdenkend. "Mocht er wel een Hemel zijn, houdt u dan een oogje in het zeil?" vraag ik haar. "Meid, ik hou wel twee oogjes in het zeil en ik reserveer een stoeltje naast me voor jou in de Hemel". En toen brak ik...

"Huilen hoeft niet meid, het is goed zo." Troost ze me. Dan hebben we alles gezegd tegen elkaar wat we nog wilden zeggen. Ik geef haar een knuffel en drie zoenen en wanneer ik bij de deur ben, draai ik me nog één keer om: "Gelukkig zijn lieve meid" zegt ze: "Ik denk aan je!" Ik zwaai en vertoon een tranende glimlach. Ik heb altijd met zoveel liefde en respect voor haar gezorgd. Wat een krachtig mens! Afscheid nemen hoort helaas ook bij ons vak en soms vervaagt dat onze professionele houding op zo`n moment, maar uiteindelijk zijn we toch ook gewoon maar mens ;-)