Het is allemaal niet zo zwart-wit

Wilma Koops is regisserend wijkverpleegkundige bij TSN in Almelo en Apeldoorn, en schrijft graag over de dingen die ze tijdens haar werk tegenkomt. Deze keer mevrouw Grijs die graag alles nog zelf wil doen.

Ik heb op de bel gedrukt, in de hoop dat de deur voor me opengedaan wordt. Bij mevrouw Grijs is dat altijd maar de vraag. Ze wil namelijk geen zorg. Ze vindt dat ze alles nog heel goed zelf kan en vindt ons bemoeizuchtig. Misschien zijn we dat ook wel een beetje en misschien moeten we dat beroepsmatig soms ook wel zijn. De Wet Zorg en Dwang geeft aan dat je tegen iemands wil niet zomaar zorg mag bieden, dus we doen iedere dag ons best om in contact te komen met mevrouw Grijs zodat ze ons binnenlaat. Mevrouw Grijs is hartpatiënt en gebruikt bloedverdunners om erger te voorkomen. De laatste tijd laat het geheugen haar in de steek en vergeet ze regelmatig haar medicatie in te nemen. Het vervelende van het hele verhaal is dat ze vergeet dat ze vergeetachtig is. Ze vindt een onderzoek naar een beginnende dementie totaal niet nodig, terwijl wij die diagnose eigenlijk al wel kunnen stellen. In haar beleving neemt ze altijd trouw haar medicijnen in en heeft ze helemaal geen zorg nodig. Wanneer we uitleggen dat we alleen maar een oogje in het zeil willen houden, wordt ze heel boos. Wie we wel niet denken dat we zijn! Voor ons als hulpverlener een lastig dilemma, want zij gebruikt wel belangrijke medicatie en wanneer ze dat niet inneemt, is het risico op een hartinfarct aanzienlijk groter. Maar zolang zij wilsbekwaam is, mag ze ervoor kiezen om de deur niet open te doen voor ons en ook om haar medicijnen niet te nemen.

Vandaag heb ik geluk: ze opent de deur, begroet me met een glimlach, maakt een grapje over mijn wit-zwarte schoenen terwijl zij zwart-witte schoenen aan heeft en we hebben een ingang vandaag. "Ik kom alleen maar even bij u langs om mee te kijken naar de medicatie". "Als je nergens aankomt, wil ik het je laten zien" zegt ze me toch wel een beetje streng. Met de handen op de rug observeer ik een baxterzakje van zaterdag terwijl het vandaag donderdag is. "Mevrouw Grijs, het is vandaag donderdag, maar u heeft het zakje van zaterdag klaarliggen" vertel ik voorzichtig. Ze kijkt me verschrikt aan en pakt haar kalender erbij, haar houvast, en inderdaad haar kalender geeft aan dat woensdag doorgestreept is en dat het donderdag is vandaag.

Vanuit mijn ooghoek zie ik volle baxterzakjes in haar afvalzakje liggen naast haar stoel. Ik vraag netjes toch wel overtuigend of ik die eruit mag halen en ja hoor: de zakjes van woensdag en donderdag liggen erin. Het is net zo'n Sherlock Holmes puzzel, maar ik denk dat mevrouw Grijs gisteren, woensdag, het zakje van vrijdag in heeft genomen. Vandaag geef ik die van donderdag, ik leg die van zaterdag terug op de rol en ik streep op die van woensdag de dag door en schrijf er vrijdag op.

Ik hou mijn hart vast, maar heb ook een klein beetje hoop: Want als dit goed gaat, gaat er meer goed. Ik leg het drie keer uit, maar haar korte-termijn-geheugen voelt zich gekleineerd: "Ik snap het nu wel hoor" zegt ze, omdat ze baalt dat medicatiehulp toch echt wel nodig was vandaag. "Wel fijn dat je me geholpen hebt, want ik kon het vandaag toch blijkbaar niet alleen." zegt ze somber. Ik kan me goed voorstellen dat de confrontatie met een niet goed werkend geheugen erg pijnlijk is. Ik probeer creatief af te sluiten: "Ach, het is allemaal niet zo zwart-wit mevrouw Grijs, u heeft in ieder geval mooie schoenen aan vandaag, fijne dag nog!" En terwijl ik naar de voordeur loop, hoor ik haar grinniken om die opmerking en heb ik mijn missie weer volbracht vandaag.

Vanwege privacy is in dit artikel niet de echte naam van mevrouw Grijs gebruikt.